Năm nay ba đội mang chữ quốc gia của bóng đá nam lọt vào bán kết các giải liên lục địa, cuối cùng giành hai á quân và một hạng ba.
Bài: Trương Băng
Lý Hạo lại một lần nữa cứu đội!
Chiều 3 tháng 10, trận tranh hạng ba bóng đá nam Asiad Aichi-Nagoya 2026, Trung Quốc và Uzbekistan hòa 2-2 sau 90 phút. Trong loạt đá penalty, Lý Hạo hai lần cản phạt đền của đối phương, giúp Trung Quốc giành một tấm huy chương đồng bóng đá nam Asiad quý giá!
Kỳ Asiad này, Trung Quốc sau 28 năm trở lại bán kết bóng đá nam Asiad, cuối cùng giành hạng ba, lập thành tích tốt nhất trong 7 kỳ Asiad gần đây. Đồng thời đây cũng là thành tích tốt nhất của Trung Quốc ở môn bóng đá nam kể từ khi Asiad Busan 2002 đổi thành đội U23 tham dự.
Tấm đồng này của Trung Quốc còn san bằng thành tích tốt thứ hai trong lịch sử tham dự Asiad của bóng đá nam Trung Quốc. Trung Quốc tham dự bóng đá nam Asiad tổng cộng 14 lần, 14 lần đó giành 1 bạc 3 đồng. Lần trước bước lên bục nhận giải bóng đá nam Asiad là Asiad Bangkok 1998, cách nay đã 28 năm.
Nhìn ngang thành tích tổng thể kỳ Asiad này, đây còn là lần đầu bóng đá nam Trung Quốc trong cùng một kỳ Asiad đồng thời đè được bóng rổ nam và bóng chuyền nam Trung Quốc, chống mặt cho ba môn bóng nam của Asiad.
Phải biết, trong 22 năm sau 2004, bóng đá nam Trung Quốc ở các giải chính thức mọi lứa tuổi châu Á chỉ ba lần vào bán kết: U23 năm nay, U17 năm nay, và Asiad năm nay.
Chẳng trách đến chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc Tống Khải cũng nói công khai: từ năm nay, bóng đá Trung Quốc, khởi thế rồi.
Một năm ba lần vào bán kết
Bóng đá thanh thiếu niên Trung Quốc đang ngẩng cao
Cái "khởi thế" mà chủ tịch Tống nói còn phải bắt đầu từ đầu năm. Ở Cúp châu Á U23 tháng 1, đội U23 Trung Quốc giành á quân. Đó là thành tích tốt nhất lịch sử của Trung Quốc tại giải này, đồng thời là lần đầu bóng đá Trung Quốc sau 22 năm trở lại sân khấu chung kết một giải lớn châu Á. Trước hết mở đầu tốt cho các cấp đội tuyển.
Đến Cúp châu Á U17 tháng 5, đội U17 Trung Quốc lại giành á quân. Đội thiếu niên quốc gia lứa 2009 sẽ đại diện bóng đá Trung Quốc, sau 21 năm lại giành quyền vào vòng chung kết một giải bóng đá trẻ thế giới. Có thể nói, trong năm World Cup 2026 này, bóng đá Trung Quốc không chỉ có bước phá, mà là bước phá toàn diện từ các bậc đội trẻ khác nhau, ý nghĩa rất xa.
Ảnh: mạng xã hội "Đội bóng đá Trung Quốc"
Thời gian tới kỳ Asiad này, đội U23 Trung Quốc lại mang tới bất ngờ. Ở vòng bảng, đội U23 lần lượt lội ngược dòng Triều Tiên 2-1, hòa Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cùng 0-0. Ba trận chỉ thủng lưới một bàn, hai trận liên tiếp giữ sạch lưới. Nhất bảng B, ngẩng cao vào tứ kết, đã lộ ra đà khá tốt.
Tứ kết, gặp U23 Thái Lan, đội này còn nhờ pressing tầm cao phía trên sau khi đổi sơ đồ, chiếm ưu thế về tỷ lệ kiểm soát bóng và số lần dứt điểm, thắng Thái Lan 3-0, thuận lợi vào bán kết kỳ Asiad này. Mãi đến bán kết, trước Hàn Quốc đang lúc thế mạnh, Trung Quốc ghi bàn trước rồi bị Hàn Quốc lội ngược dòng, cuối cùng đáng tiếc lỡ chung kết...
Ảnh: mạng xã hội "Đội bóng đá Trung Quốc"
Dù chưa tạo được thành tích tốt hơn, Trung Quốc vẫn thu hoạch nhiều bước phá: đây là lần đội sau 28 năm trở lại bán kết Asiad; bàn của Vương Ngọc Đống cũng là lần đầu Trung Quốc xuyên thủng khung thành Hàn Quốc ở Asiad kể từ 1986. Đội trẻ này rốt cuộc đã cho người ta thấy hy vọng của bóng đá Trung Quốc.
Đằng sau việc đội tuyển gãy cánh ở Trùng Khánh
Lực lượng xã hội đang đổ vào
Dù đội nam U23 tạo thành tích đẹp trên sân Asiad, không thể bỏ qua việc bên kia đội tuyển trưởng thành lại khiến người ta trợn mắt trong những trận giao hữu trên sân nhà. Thực tế, thời điểm gần đây vốn là ngày thi đấu bóng đá quốc tế đầu tiên sau World Cup Mỹ-Canada-Mexico. FIFA cân nhắc nhu cầu các bên, gộp cửa sổ thi đấu tháng 9 và tháng 10, tạo cho các đội tuyển một cửa sổ siêu dài tới 16 ngày.
Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc còn chủ động đặt giải ở sân bóng Long Hưng, Trùng Khánh, tạo cho đội tuyển một cơ hội tập binh cực tốt. Thế nhưng, trước những đội khó gọi là mạnh như New Zealand và Palestine, trong dịp Quốc khánh, đội tuyển nam Trung Quốc vẫn thua đến trắng tay...
Ảnh: mạng xã hội "Đội bóng đá Trung Quốc"
Theo nhìn nhận của Thể thao Đại Sinh Ý, đội tuyển trưởng thành lần này thi đấu không tốt, cố nhiên có một phần yếu tố cầu thủ bị điều sang đội bóng đá nam Asiad, nhưng đồng thời cũng phản ánh cầu thủ trình độ cao của Trung Quốc hiện vẫn thiếu nghiêm trọng. Đội còn một quãng đường rất dài ở xây dựng các bậc đội và bồi dưỡng nhân tài.
Mặt khác, dù trên sân chưa lấy được thành tích như ý, ngoài sân, nhờ đà đi lên của bóng đá Trung Quốc từ đầu năm, đã có không ít lực lượng xã hội bắt đầu lại đặt cược vào bóng đá Trung Quốc.
Đúng một tháng trước, Đội Trung Quốc của Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc và Migu chính thức đạt hợp tác bản quyền sâu. Bốn năm tới, các trận đội tuyển trong phạm vi hợp tác, Migu sẽ mở miễn phí cho mọi người dùng. Giải bóng đá quốc tế mời Trùng Khánh lần này chính là giải lớn trong nước đầu tiên sau khi hợp tác khởi động.
Trong chu kỳ hợp tác bốn năm, các giải liên quan Đội Trung Quốc, gồm đội tuyển nam Trung Quốc, đội tuyển nữ Trung Quốc, cùng các cấp đội tuyển như U23, U17, đều sẽ phát miễn phí trên Migu Thể thao. Tuy nhiên theo nguồn Thể thao Đại Sinh Ý nắm được, lần này Migu lấy bản quyền truyền thông mới không độc quyền, và chỉ những trận mà Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc sở hữu hoặc có bản quyền khu vực Trung Quốc đại lục mới thuộc đối tượng hợp tác.
Nghĩa là một số trận sân khách hoặc giải liên lục địa do FIFA, AFC bán bản quyền tập trung sẽ không nằm trong bản quyền hợp tác lần này. Nhưng với cổ động viên Trung Quốc, bốn năm tới vẫn có một phần rất lớn trận đội tuyển, chỉ cần "xem quảng cáo" là có một kênh xem miễn phí, đã hơn chuyện trước đây phải trả tiền mới được xem.
Ngoài nguồn bản quyền, những năm gần đây các thương hiệu trong và ngoài nước như Adidas, Xiwang, BYD cũng lần lượt dốc sức ở lĩnh vực bóng đá thanh thiếu niên, tập trung hỗ trợ nhiều thanh thiếu niên đá thêm trận, đi ra ngoài nhiều hơn, thậm chí trực tiếp thúc đẩy các em du học bóng đá, từ nhiều mặt chống đỡ lực lượng mới của bóng đá Trung Quốc.
Giải chuyên nghiệp và giải phong trào cùng kéo
Ngành bóng đá vẫn là công sức lâu dài
Một bên đội tuyển trưởng thành thảm bại trên sân nhà, một bên hợp tác bản quyền, tài trợ thương hiệu và các lực lượng xã hội trở lại sân. Theo nhìn nhận của Thể thao Đại Sinh Ý, độ lệch "mặt thi đấu lạnh, mặt công nghiệp nóng" này chính là chỗ phức tạp của bóng đá Trung Quốc hiện nay.
Sự trở lại của lực lượng xã hội đương nhiên là tín hiệu tích cực, cho thấy thị trường vẫn đánh giá cao giá trị dài hạn của bóng đá Trung Quốc. Nhưng nhiệt tình của vốn và thương hiệu không đồng nghĩa mặt bằng thi đấu sẽ tự nâng. Những khoản đầu tư ngoài sân cuối cùng có chuyển thành sức cạnh tranh trên sân hay không, còn phải xem giải chuyên nghiệp và giải phong trào có cung cấp được mảnh đất đủ vững hay không. Hai năm gần đây, "độ màu" của mảnh đất này cũng rất đáng kể.
Ở mùa 2026 hiện tại, vòng 26 Trung Siêu đã khép. Khi giải còn 4 vòng, tổng lượt khán giả đã đạt 6.184.660, vượt tổng lượt khán giả cả mùa 2025, lại lập đỉnh lịch sử. Tính cạnh tranh của giải cũng tăng rõ, tạo sân chơi thi đấu tốt hơn cho người trẻ. Trong đợt đội tuyển mới nhất, Vương Canh Duệ và Bunyamin 18 tuổi, cùng Hoàng Thịnh Hào và Dương Minh Duệ 19 tuổi, nhờ thi đấu nổi bật ở giải mà được gọi vào đội tuyển.
Ngoài sân chuyên nghiệp, cơn lốc "siêu hạng thành phố" nổi từ năm ngoái vẫn tiếp diễn trong năm 2026. Theo thống kê của Báo Bóng đá, năm 2026 có tổng cộng 22 giải thành phố từ cấp tỉnh trở lên, gồm 17 giải thành phố cấp tỉnh lấy địa cấp thị làm đơn vị dự, 2 giải thành phố cấp tỉnh lấy huyện thị làm đơn vị dự (Quý Châu và Quảng Tây), 1 giải thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương lấy đường phố làm đơn vị dự (Thượng Hải), 1 giải thành phố xuyên tỉnh (khu) là Đông Bắc Siêu, và 1 giải futsal trong nhà lấy địa cấp thị làm đơn vị (Hà Bắc).
Có thể nói, hai năm qua trên đất nước, giải bóng đá chuyên nghiệp và giải phong trào đều đang diễn ra sôi nổi. Hệ sinh thái bóng đá Trung Quốc cũng đang bị hai luồng lực này cùng định hình lại: một luồng từ giải chuyên nghiệp chuyên nghiệp hơn, một luồng từ các giải phong trào đang mọc mạnh giữa thành phố và cộng đồng. Hai bên cùng sân ganh đua, khó tránh chạm nhau ngắn ở cầu thủ, cổ động viên, nhà tài trợ và sự chú ý của thị trường. Nhưng cạnh tranh ấy không nhất thiết đi tới chỗ tiêu hao lẫn nhau.
Đổi góc nhìn, giải chuyên nghiệp và giải phong trào thực ra đang hợp lực nâng trần của cả ngành: người xem bóng nhiều hơn, bàn luận nóng hơn, lợi nhuận thương mại đáng trông hơn, người đá bóng cũng có hướng đi hơn. Hàng trăm trận có thể nhét hàng nghìn, hàng vạn khán giả, với huấn luyện viên, cầu thủ, trọng tài và người tổ chức thi đấu, đều là bài kiểm tra áp lực chân thực nhất, cũng là lối trưởng thành hiếm có.
Có lẽ đó chính là tín hiệu lạc quan mà bóng đá Trung Quốc ở giai đoạn leo dốc đang lộ ra: ngành bóng đá nói chung bắt đầu xuất hiện bước ngoặt. Theo nhìn nhận của Thể thao Đại Sinh Ý, chấn hưng bóng đá Trung Quốc không thể chỉ trông vào sự bùng nổ của một hai đội, cũng không thể chỉ trông vào vài cú nước rút ngắn hạn, mà phải trông vào sự vận hành liên tục của cả chuỗi ngành. Khi bóng đá thật sự thành một ngành tự tạo máu, không ngừng mở rộng, bóng đá Trung Quốc mới có thể đi vững, đi xa.
Ghi chú: ảnh bìa bài này lấy từ mạng xã hội "TEAMCHINA đội tuyển quốc gia Trung Quốc"